कल्याण मधील बुद्धभूमी फाउंडेशनवरील कारवाई वादाच्या भोवऱ्यात; भिक्षूंचा गंभीर आरोप – “नोटीस, न्यायालयीन आदेश किंवा सुनावणीशिवाय बुद्धमूर्ती व स्तूपांची तोडफोड?”

कल्याण मधील बुद्धभूमी फाउंडेशनवरील कारवाई वादाच्या भोवऱ्यात; भिक्षूंचा गंभीर आरोप – “नोटीस, न्यायालयीन आदेश किंवा सुनावणीशिवाय बुद्धमूर्ती व स्तूपांची तोडफोड”

@कल्याण पश्चिमेतील वालधुनी परिसरातील अशोक नगर येथे स्थित असलेल्या बुद्धभूमी फाउंडेशनवर ३० मे २०२६ रोजी करण्यात आलेल्या कारवाईमुळे मोठा वाद निर्माण झाला आहे. कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका (KDMC) प्रशासनाने मोठ्या पोलीस बंदोबस्तासह जेसीबी आणि बुलडोझरच्या मदतीने फाउंडेशन परिसरात अतिक्रमण हटविण्याची मोहीम राबवली. या कारवाईदरम्यान बुद्धमूर्ती, स्तूप, भिक्षू निवास आणि इतर स्मारक संरचनांचे नुकसान झाल्याचा आरोप बौद्ध भिक्षूंनी केला आहे.

कल्याण मधील बुद्धभूमी फाउंडेशनवरील कारवाईनंतर या घटनेचे व्हिडिओ आणि छायाचित्रे सोशल मीडियावर व्हायरल

कल्याण मधील बुद्धभूमी फाउंडेशनवरील कारवाईनंतर या घटनेचे व्हिडिओ आणि छायाचित्रे सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाली असून, त्यावरून राज्यभरात तीव्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत.राज्यभरातील बौद्ध समाज, आंबेडकरी कार्यकर्ते आणि विविध सामाजिक संघटनांनी तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. या प्रकरणामुळे धार्मिक स्थळांवरील प्रशासनाच्या कारवाईची पद्धत, कायदेशीर प्रक्रिया आणि धार्मिक वारशाचे संरक्षण यावर नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.

भिक्षूंचा आरोप; कोणतीही पूर्वसूचना न देता कारवाई

कल्याण येथील बुद्धभूमी फाउंडेशनशी संबंधित वरिष्ठ भिक्षू भंते गौतमरत्न महाथेरो यांनी प्रशासनाच्या कारवाईवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, फाउंडेशनला कोणतीही लिखित नोटीस देण्यात आली नव्हती. तसेच कोणताही न्यायालयीन आदेश, सुनावणी किंवा अधिकृत सूचना न देता अचानक कारवाई करण्यात आली.

भंते गौतमरत्न महाथेरो यांनी सांगितले की, धार्मिक स्थळांशी संबंधित कोणतीही कारवाई करताना कायदेशीर प्रक्रिया, संवाद आणि पर्यायी व्यवस्था यांचा अवलंब करणे आवश्यक असते. मात्र या प्रकरणात अशा कोणत्याही प्रक्रियेचे पालन करण्यात आले नसल्याचा त्यांचा आरोप आहे.

त्यांनी असेही म्हटले की, अतिक्रमण हटविण्याच्या नावाखाली बुद्धमूर्ती, स्तूप आणि धार्मिक स्मारकांचे नुकसान करण्यात आले. यामुळे केवळ मालमत्तेचे नुकसान झाले नाही तर बौद्ध समाजाच्या धार्मिक भावना देखील दुखावल्या गेल्या आहेत.

जेसीबीसमोर उभे राहून भिक्षूंचा विरोध

कारवाईदरम्यान अनेक भिक्षूंनी जेसीबी आणि बुलडोझरसमोर उभे राहून विरोध केला.

काही भिक्षू जेसीबीच्या बकेटसमोर बसल्याचे आणि मशीनच्या खाली जाऊन प्रतिकार केल्याचे व्हिडिओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात प्रसारित झाले आहेत.

या व्हिडिओंमध्ये केशरी वस्त्रधारी भिक्षू प्रशासनाच्या कारवाईला विरोध करताना दिसत आहेत.

परिसरात मोठ्या प्रमाणात पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता.

त्यामुळे काही काळ तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाल्याची माहिती स्थानिकांकडून देण्यात आली.

घटनास्थळी उपस्थित असलेल्या नागरिकांनी प्रशासनाने धार्मिक स्थळांबाबत अधिक संवेदनशीलता दाखवायला हवी होती,अशी प्रतिक्रिया व्यक्त केली आहे. अनेकांनी कारवाईची वेळ, पद्धत आणि त्यासाठी वापरण्यात आलेले यंत्रसामग्री यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.

Vandalism of Buddha statues and monuments in the name of encroachment at Buddha Bhoomi Foundation Ashok Nagar Waldhuni #Kalyan without any order! Public condemnation of the administration!

I stand with the monks for preserving the Holy sites of Buddhist practice✊ pic.twitter.com/UEdJRVd236
— Jayant Dhote (@jayant_dhote) June 1, 2026

प्रशासनाचा दावा; पायाभूत सुविधांसाठी अतिक्रमण हटविण्याची मोहीम

कल्याण-डोंबिवली महानगरपालिका प्रशासनाच्या प्राथमिक माहितीनुसार ही कारवाई रस्ते रुंदीकरण आणि उड्डाणपूल प्रकल्पाशी संबंधित अतिक्रमण हटविण्याच्या मोहिमेचा भाग होती. प्रशासनाचे म्हणणे आहे की, शहरातील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि पायाभूत सुविधा विकसित करण्यासाठी आवश्यक जागा उपलब्ध करून देणे गरजेचे आहे.

तथापि, या कारवाईसंदर्भातील अधिकृत नोटीस, संबंधित दस्तऐवज किंवा पूर्वी देण्यात आलेल्या सूचनांची प्रत अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेली नसल्याने अनेक प्रश्न अनुत्तरित आहेत. त्यामुळे प्रशासनाच्या भूमिकेबाबत अधिकृत स्पष्टीकरणाची मागणी वाढत आहे.

बुद्धभूमी फाउंडेशनची पार्श्वभूमी

बुद्धभूमी फाउंडेशन हे महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या थेरवाद बौद्ध केंद्रांपैकी एक मानले जाते.

गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळापासून हे केंद्र धार्मिक, सामाजिक आणि शैक्षणिक कार्यामध्ये सक्रिय असल्याचे सांगितले जाते.

फाउंडेशन हे नोंदणीकृत ट्रस्ट असून विस्तीर्ण परिसरात त्याचे विविध उपक्रम चालतात. येथे नियमितपणे धम्म शिबिरे, विपश्यना साधना, बुद्ध जयंती उत्सव, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती कार्यक्रम तसेच सामाजिक प्रबोधनाचे विविध उपक्रम आयोजित केले जातात.

बौद्ध समाजातील अनेक अनुयायी, साधक आणि अभ्यासक या केंद्राला भेट देत असतात.

त्यामुळे हे ठिकाण केवळ धार्मिक स्थळ नसून सामाजिक आणि सांस्कृतिक दृष्ट्याही महत्त्वाचे मानले जाते.

सोशल मीडियावर संतापाची लाट

घटनेनंतर सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर बुद्धभूमी फाउंडेशन कारवाई हा विषय चर्चेचा केंद्रबिंदू बनला आहे.

हजारो नागरिकांनी या कारवाईबद्दल नाराजी व्यक्त केली आहे. अनेकांनी धार्मिक वारशाच्या संरक्षणासाठी कठोर धोरणाची मागणी केली आहे.

बौद्ध, आंबेडकरी आणि सामाजिक न्याय चळवळीशी संबंधित अनेक कार्यकर्त्यांनी या प्रकरणाची स्वतंत्र चौकशी करण्याची मागणी केली आहे.

काहींनी या कारवाईविरोधात न्यायालयीन लढाई उभारण्याचे संकेत दिले आहेत.

बॉम्बे उच्च न्यायालयात याचिका दाखल करण्याची तयारी सुरू असल्याची माहितीही समोर येत आहे.

पुढे काय?

बुद्धभूमी फाउंडेशनचे पदाधिकारी आणि भिक्षू आता कायदेशीर मार्गाचा अवलंब करण्याच्या तयारीत असल्याचे सांगितले जात आहे.

कारवाईची वैधता, नोटीस प्रक्रिया, धार्मिक स्थळांचे संरक्षण आणि नुकसान झालेल्या संरचनांचे पुनर्स्थापन या मुद्द्यांवर न्यायालयीन लढा उभारला जाऊ शकतो.

दरम्यान, बौद्ध समाजाकडून राज्य सरकार, जिल्हा प्रशासन आणि KDMC यांच्याशी तातडीने संवाद साधण्याची मागणी केली जात आहे.

नुकसान झालेल्या धार्मिक संरचनांची पुनर्बांधणी, योग्य भरपाई आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी स्पष्ट धोरण जाहीर करण्याची मागणीही जोर धरत आहे.

बुद्धभूमी फाउंडेशन कारवाई प्रकरणामुळे धार्मिक स्थळांचे संरक्षण, विकासकामे

आणि कायदेशीर प्रक्रिया यांच्यातील संतुलनाचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला असून या प्रकरणाकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.

Support Jaaglyabharat.com, – Your Small Contribution, A Big Step Towards Change!

जागल्याभारत अतिशय कमी रिसोर्स मध्ये काम करत आहे. दुसरीकडे बलाढ्य मेनस्ट्रिम मिडिया (प्रसार माध्यमे) जी सातत्याने फेक न्यूज चालवत असतात,आणि शोषित वंचित समाजाचे प्रश्न दाबत असतात.त्यामुळे आपल्या मिडियाला बळ दिले पाहिजे.अशा परिस्थितीत स्वतंत्र, प्रामाणिक आणि लोकांच्या बाजूने उभा असलेला मीडिया टिकून राहणे अत्यंत कठीण झाले आहे. म्हणूनच आपला मीडिया मजबूत करणे ही आज काळाची गरज आहे.

जागल्याभारत कोणत्याही कॉर्पोरेट, राजकीय पक्ष किंवा सत्ताकेंद्राच्या दयेवर चालत नाही. आम्ही तुमच्यासाठी ज्ञान, बातम्या आणि वास्तव मांडतो—तेही कोणताही दबाव न घेता.

जागल्याभारतवर मिळणाऱ्या ज्ञान, बातम्या आणि माहितीच्या मोबदल्यात छोटीशी आर्थिक मदत देऊ शकता.

तुमची मदत ही केवळ आर्थिक पाठबळ नाही,
ती स्वतंत्र विचारांना दिलेली साथ आहे,
ती सामाजिक न्यायासाठी उभे राहण्याची भूमिका आहे,
ती फेक न्यूजविरोधातील लढ्यातील सहभाग आहे.

थोडीशी मदतही आमच्यासाठी अत्यंत मोलाची आहे.
जागल्याभारतला बळ द्या.
सत्याला बळ द्या.

At Jaaglyabharat.com, we’re committed to bringing you accurate, insightful news that you can trust. By making a small contribution, you help us continue delivering high-quality content, expanding our reach, and staying independent. Every bit of support keeps the news accessible and empowers us to do more.

Thank you for standing with us!

आपल्या जागल्याभारत या युट्यूब चॅनेल ला भेट द्या,सबसक्राईब करा. सपोर्ट करा.