पश्चिम बंगाल मध्ये ओबीसी आरक्षण धोरणात मोठा आणि दूरगामी परिणाम करणारा बदल करण्यात आला असून, राज्यातील राजकीय वातावरण पुन्हा तापण्याची चिन्हे दिसत आहेत. सुवेंदू अधिकारी यांच्या नेतृत्वाखालील नव्या भारतीय जनता पक्ष सरकारने राज्यातील इतर मागासवर्गीय म्हणजेच OBC आरक्षणाची संपूर्ण रचना बदलण्याचा निर्णय जाहीर केला आहे. या निर्णयानुसार, राज्यातील एकूण ओबीसी आरक्षण १७ टक्क्यांवरून थेट ७ टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आले आहे. या नव्या धोरणामुळे ममता बॅनर्जी सरकारच्या काळात ओबीसी यादीत समाविष्ट करण्यात आलेल्या अनेक मुस्लिम उपजाती आता आरक्षणाच्या लाभापासून वंचित राहणार आहेत.
राज्य सरकारने स्पष्ट केले आहे की हा निर्णय कलकत्ता उच्च न्यायालयाच्या मे २०२४ मधील आदेशानुसार घेण्यात आला आहे.
न्यायालयाने आपल्या महत्त्वपूर्ण निर्णयात स्पष्टपणे नमूद केले होते की, पश्चिम बंगालमध्ये केवळ ७ टक्के ओबीसी आरक्षणच वैध मानले जाईल
आणि त्याअंतर्गत केवळ ६६ श्रेणींनाच आरक्षणाचा लाभ देता येईल.
त्यानंतर राज्य सरकारने जुन्या ओबीसी यादीचे पुनर्मूल्यांकन करत मोठा फेरबदल केला आहे.
पश्चिम बंगाल ओबीसी आरक्षण मोठा बदल; अनेक मुस्लिम उपजाती आरक्षणाच्या कक्षेबाहेर
यापूर्वी तृणमूल काँग्रेस सरकारच्या कार्यकाळात ओबीसी आरक्षण दोन स्वतंत्र गटांमध्ये विभागण्यात आले होते.
‘ओबीसी-ए’ या गटाला १० टक्के तर ‘ओबीसी-बी’ या गटाला ७ टक्के आरक्षण लागू होते.
ममता बॅनर्जी सरकारने या यादीचा विस्तार करत अनेक नव्या उपजातींचा समावेश केला होता.
विरोधकांच्या आरोपानुसार, या नव्या समावेशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मुस्लिम समुदायातील उपजातींचा समावेश करण्यात आला होता.
त्यावेळी ओबीसी-ए यादीमध्ये ४९ जातीय गट तर ओबीसी-बी यादीमध्ये ९१ गटांचा समावेश करण्यात आला होता.
याच मुद्द्यावरून राज्यातील राजकारण अनेक वर्षे तापले होते. भारतीय जनता पक्ष आणि इतर विरोधी पक्षांनी सातत्याने आरोप केला होता की, मतदारसंघातील राजकीय समीकरणे लक्षात घेऊन मुस्लिम समाजातील अनेक उपजातींना ओबीसी यादीत समाविष्ट करण्यात आले. हे निर्णय सामाजिक आणि शैक्षणिक मागासलेपणाच्या निकषांवर आधारित नसून राजकीय फायद्यासाठी घेतले गेल्याचा आरोप विरोधकांनी केला होता. अखेर हा वाद न्यायालयात पोहोचला आणि त्यानंतर कलकत्ता उच्च न्यायालयाने महत्त्वपूर्ण हस्तक्षेप करत राज्य सरकारच्या अनेक निर्णयांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले.
पश्चिम बंगाल ओबीसी आरक्षण मोठा बदल; अनेक मुस्लिम उपजाती आरक्षणाच्या कक्षेबाहेर
नव्या सरकारच्या निर्णयामुळे आता पूर्वी ओबीसी आरक्षणाचा लाभ घेणाऱ्या अनेक मुस्लिम उपजातींना सरकारी नोकऱ्या, शैक्षणिक प्रवेश आणि इतर आरक्षणाशी संबंधित सवलती मिळणार नाहीत. त्यामुळे या निर्णयाचे सामाजिक आणि राजकीय परिणाम मोठ्या प्रमाणावर जाणवण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. दुसरीकडे भाजप सरकार या निर्णयाला “संवैधानिक आणि न्यायालयीन आदेशाची अंमलबजावणी” असे सांगत आहे.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, पश्चिम बंगालमधील ओबीसी आरक्षणाचा हा मुद्दा आगामी काळात राज्याच्या राजकारणातील केंद्रबिंदू ठरू शकतो.
विशेषतः मुस्लिम मतदार, मागासवर्गीय समाज आणि सामाजिक संघटनांकडून या निर्णयावर तीव्र प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे.
तृणमूल काँग्रेसकडूनही या निर्णयावर आक्रमक भूमिका घेतली जाण्याची चिन्हे दिसत आहेत.
दरम्यान, राज्य सरकारकडून नव्या ओबीसी आरक्षण धोरणाची अंमलबजावणी लवकरच सुरू होणार असल्याचे संकेत देण्यात आले आहेत.
त्यामुळे पश्चिम बंगालमधील आरक्षणाचे सामाजिक समीकरण,राजकीय संतुलन
आणि निवडणूक गणित यावर याचा मोठा परिणाम होणार असल्याचे मानले जात आहे.
Support Jaaglyabharat.com, – Your Small Contribution, A Big Step Towards Change!
जागल्याभारत अतिशय कमी रिसोर्स मध्ये काम करत आहे. दुसरीकडे बलाढ्य मेनस्ट्रिम मिडिया (प्रसार माध्यमे) जी सातत्याने फेक न्यूज चालवत असतात,आणि शोषित वंचित समाजाचे प्रश्न दाबत असतात.त्यामुळे आपल्या मिडियाला बळ दिले पाहिजे.अशा परिस्थितीत स्वतंत्र, प्रामाणिक आणि लोकांच्या बाजूने उभा असलेला मीडिया टिकून राहणे अत्यंत कठीण झाले आहे. म्हणूनच आपला मीडिया मजबूत करणे ही आज काळाची गरज आहे.
जागल्याभारत कोणत्याही कॉर्पोरेट, राजकीय पक्ष किंवा सत्ताकेंद्राच्या दयेवर चालत नाही. आम्ही तुमच्यासाठी ज्ञान, बातम्या आणि वास्तव मांडतो—तेही कोणताही दबाव न घेता.
आरएसएस ज्या पद्धतीने गुरुदक्षिणा स्वीकारतो—ना व्यक्ती, ना नोंदणीकृत संघटना—त्याच धर्तीवर, तुम्हीही जागल्याभारतवर मिळणाऱ्या ज्ञान, बातम्या आणि माहितीच्या मोबदल्यात छोटीशी आर्थिक मदत देऊ शकता.
तुमची मदत ही केवळ आर्थिक पाठबळ नाही,
ती स्वतंत्र विचारांना दिलेली साथ आहे,
ती सामाजिक न्यायासाठी उभे राहण्याची भूमिका आहे,
ती फेक न्यूजविरोधातील लढ्यातील सहभाग आहे.
थोडीशी मदतही आमच्यासाठी अत्यंत मोलाची आहे.
जागल्याभारतला बळ द्या.
सत्याला बळ द्या.
At Jaaglyabharat.com, we’re committed to bringing you accurate, insightful news that you can trust. By making a small contribution, you help us continue delivering high-quality content, expanding our reach, and staying independent. Every bit of support keeps the news accessible and empowers us to do more.
Thank you for standing with us!
आपल्या जागल्याभारत या युट्यूब चॅनेल ला भेट द्या,सबसक्राईब करा. सपोर्ट करा.
आपल्या @jaaglyabharat या टेलिग्राम चॅनेलवर सहभागी व्हा,ताज्या अपडेट्स मिळवा
जागल्याभारत वर माफक दरात जाहिरात देण्यासाठी संपर्क करा
First Published by Team Jaaglya Bharat on MAY 20,2026 | 17:18 PM
WebTitle – West Bengal OBC Reservation Restructured, Several Muslim Sub-Castes Removed From Quota List























































