नवी दिल्ली: केंद्र सरकार गुरुवारी एक विधेयक सादर करणार आहे ज्यात असे सुचवले आहे की निवडणूक आयुक्तांची निवड प्रधानमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीद्वारे केली जाईल, ज्यामध्ये लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते आणि केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री यांचा समावेश आहे.उल्लेखनीय बाब म्हणजे सर्वोच्च न्यायालयाच्या घटनापीठाने या वर्षी मार्चमध्ये प्रधानमंत्री, लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते आणि भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) यांचा समावेश असलेल्या समितीद्वारे यांच्या सल्ल्यानुसार निवडणूक आयुक्तांची नियुक्ती राष्ट्रपतींनी करावी असा निर्णय दिल्यानंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.
निवडणूक आयुक्तांची निवड प्रक्रिया मांडण्यासाठी कोणताही संसदीय कायदा नाही
राज्यघटनेच्या कलम ३२४(२) चे उल्लंघन करून नियुक्त्या करण्याचा अधिकार कार्यकारिणीला असल्याने निवडणूक आयुक्तांच्या नियुक्तीच्या प्रक्रियेत सुधारणा करण्याची मागणी करणाऱ्या याचिकांवर न्यायालयाने हा निकाल दिला होता,संविधानाच्या कलम ३२४(२) मध्ये असे नमूद केले आहे की, जोपर्यंत संसद निवड, सेवाशर्ती आणि कार्यकाळ यासाठी निकष ठरवणारा कायदा करत नाही तोपर्यंत CEC आणि EC यांची नियुक्ती मंत्रिपरिषदेच्या सहाय्याने आणि सल्ल्याने राष्ट्रपतीद्वारे केली जाईल.आदेश देताना खंडपीठाने म्हटले की, निवडणूक आयुक्तांची निवड प्रक्रिया मांडण्यासाठी कोणताही संसदीय कायदा नाही.
निवडणूक आयुक्तांच्या नियुक्तीचे प्रभावी नियंत्रण पुन्हा एकदा कार्यकारिणीकडे
LiveLaw नुसार, मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि इतर निवडणूक आयुक्त (नियुक्ती अटी आणि पदाचा कार्यकाल) विधेयक,
2023 केंद्रीय कायदा मंत्री अर्जुन राम मेघवाल यांनी गुरुवारी राज्यसभेत सादर केले.महत्त्वाचे म्हणजे,
या विधेयकात CJI च्या जागी निवड समितीमध्ये केंद्रीय मंत्री नियुक्त करण्याचा प्रस्ताव आहे, ज्याची निवड प्रधानमंत्र्यांनी केली आहे.
निवडणूक आयुक्तांच्या नियुक्तीचे प्रभावी नियंत्रण पुन्हा एकदा कार्यकारिणीकडे जाणार हे स्पष्ट आहे.
विधेयकानुसार, मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि इतर निवडणूक आयुक्तांची नियुक्ती राष्ट्रपती निवड समितीच्या शिफारशीनुसार करतील:
(1.) प्रधानमंत्री , राष्ट्रपती;
(2.) लोकसभेतील विरोधी पक्षनेता, सदस्य;
(3.) प्रधानमंत्र्यांनी नामनिर्देशित केलेला केंद्रीय कॅबिनेट मंत्री, सदस्य.
या विधेयकात असे नमूद करण्यात आले आहे की निवडणूक आयुक्तांसाठी शोध समितीचे नेतृत्व कॅबिनेट सचिव करतील
आणि त्यात भारत सरकारच्या सचिव पदापेक्षा कमी नसलेले दोन सदस्य असतील.
ते निवड समितीच्या विचारार्थ पाच जणांचे पॅनेल तयार करतील.
तृणमूल काँग्रेस ने उपस्थित केले प्रश्न
तृणमूल काँग्रेस चे साकेत गोखले यांनी पत्र लिहून कायदा मंत्री अर्जुन मेघवाल यांना प्रश्न विचारले आहेत. मोदी सरकारने काल राज्यसभेत एक विकृत आणि कठोर विधेयक सादर केले जे प्रधानमंत्री मोदी आणि 1 मंत्र्याला बहुमताने आणि विरोधी पक्षनेते आणि भारताचे सरन्यायाधीश यांना बायपास करून संपूर्ण निवडणूक आयोग नियुक्त करण्याचे अधिकार देऊ इच्छिते.मी कायदा मंत्री अर्जुन मेघवाल यांना पत्र लिहिले आहे.हे विधेयक सार्वजनिक सल्लामसलतीसाठी का ठेवण्यात आले नाही आणि हे विधेयक कसे तयार केले गेले याचे तपशील प्रदान करण्यास सांगितले. हे तपशील आपल्या सर्व खासदारांसाठी महत्त्वाचे आहेत जे या विधेयकावर चर्चा आणि मतदान करतील.
![](https://jaaglyabharat.com/wp-content/uploads/2023/08/Saket-Gokhale.webp)
अनेक साधे भोळे आणि गांभीर्य नसलेले लोक म्हणत असतात की संविधान बदलता येत नाही,घटनेचा मुळ ढाचा बदलता येत नाही,कायदा आमच्या बापाचा,असं म्हणलं की अंगावर मूठभर मांस येतं,पण वस्तुस्थिती अशी आहे की त्याला हात न लावताच अनेक गोष्टी भाजपने त्यांच्या सोयीच्या केलेल्या आहेत,आणि कायदे घटना जिथे तिथे बदलले आहेत तर काही ठिकाणी न बदलताच सगळं साधवून घेतलं आहे. बाकी अज्ञानाच्या नंदनवनात ज्याना सुख मानून बागडायचं ते बागडत राहतील.
निवडणूक आयोगावर देशद्रोहाचा गुन्हा का दाखल करू नये? -ॲड.आंबेडकर
आपल्या @jaaglyabharat या टेलिग्राम चॅनेलवर सहभागी व्हा,ताज्या अपडेट्स मिळवा
जागल्याभारत वर माफक दरात जाहिरात देण्यासाठी संपर्क करा
First Published by Team Jaaglya Bharat on AUG 11,2023 | 10:03 AM
WebTitle – The government introduced a new bill to remove the CJI from the appointment committee of the Election Commissioner